Niet verwacht dat het zo boeiend was

Onlangs verscheen in de Stentor een prachtig artikel over de samenwerking tussen de Canadese Begraafplaats in Holten en het Memory Oorlogs- en Vredesmuseum. Gezamenlijk bieden we een interessant educatief programma voor leerlingen in het voortgezet onderwijs. Lees het hele artikel hieronder.

DOOR REGIEN KLEIN HEGEMAN

Geschiedenis Leerlingen in memorymuseum HOLTEN

Na een experimentele fase bleken het Memory Oorlogs- en Vredesmuseum in Nijverdal en het Infocentrum Canadese Begraafplaats elkaar goed aan te vullen. Nu is de weg vrij voor een educatief programma.

Het Informatiecentrum Canadese Begraafplaats in Holten en het Memory Museum in Nijverdal werken per januari 2017 officieel samen op het gebied van een educatief programma voor 3e jaars havo/vwo leerlingen.

Na een experimentele fase vorig jaar zien beide partijen hoe goed ze elkaar aanvullen. Want waar je in het Memory Museum de bezetting beleeft, wordt iets verderop aan de andere kant van de Sallandse Heuvelrug de bevrijding herdacht.

“Momenteel staan er scholen uit de regio op de agenda, maar in de toekomst willen we ook landelijk hetzelfde programma aanbieden”, vertelt Henk Vincent van het Infocentrum Canadese Begraafplaats (ICB). Volgens Marianne Poppe van het Memory Museum is de samenwerking niet alleen een enorme verrijking voor beide partijen maar ook voor de oudere jeugd. “Een upgrading door meer diepgang. En je biedt nu geen halve dag maar een hele dag waarin veel meer mogelijk is.”

De tweetalige Montessorischool uit Hengelo beleefde dinsdag 10 januarie de officiële primeur. Zo’n 75 leerlingen hebben zich uitgebreid verdiept in ‘hun’ soldaat. Opgesplitst in groepen worden ze meegenomen naar de graven. Bij het graf van de uitgelichte soldaat leggen de leerlingen rode rozen neer. Vervolgens lezen ze in het Engels de informatie voor, die ze over ‘hun’ soldaat hebben gevonden.

Onder de indruk

Begeleider en vrijwilliger Gerard de Wolff luistert aandachtig mee. Zoals de jongeren onder de indruk zijn van wat ze zien en weten, zo is de Wolf onder de indruk van wat hij hoort uit het samengestelde profiel door de leerlingen. “Mooi al jullie verhalen. Ik hoor zelfs dingen die ik nog niet wist”, laat hij weten. Wonderlijk, want hij weet moeiteloos alle vragen te beantwoorden die worden gesteld. Tot in de details aangevuld met gebeurtenissen uit de wereldgeschiedenis.

De vraag ‘waarom hebben niet alle graven een tekst onderaan’ raakt hem zichtbaar. “Sommige ouders van de gevallen soldaten konden vanwege het grote verdriet niets bedenken.”

Hanne Dik(14) en Loes Brandriet (15) staan stil te kijken. “Ik had niet verwacht dat het zo’n indruk zou maken op mij”, vertelt Hanne. “Mijn soldaat was hoogbegaafd. Hij was 33 jaar toen hij stierf. Heel bijzonder om nu bij zijn graf te staan.”

Respect

Loes heeft meer respect gekregen voor de mensen die gevochten hebben om Nederland te bevrijden. “Dat moet toch heel heftig zijn geweest voor die personen.”

Maar het kan nog veel heftiger, merken de leerlingen in het Memory Museum. Daar vertelt Betty Schols-Meents, geboren in 1941 in Amsterdam, haar persoonlijke verhaal over haar joodse vader en grootouders die alledrie zijn omgekomen in het concentratiekamp Sobibor. Haar niet-joodse moeder bleef achter met Betty die toen nog een baby was. Moeder en Betty zijn daarna in Den Haag bij de ouders van moeder gaan wonen. In de hongerwinter zijn ze over de IJssellinie naar Zwolle gegaan waar ze de bevrijding meemaakten.

Ook Jeanette Bottema, geboren in 1940 in Heerenveen, heeft haar vader verloren. Als verzetsstrijder en commandant van knokploeg Amsterdam-Noord is hij opgepakt en gefusilleerd. Moeder is een sterke en moedige vrouw, en ook zij is actief in het verzet.

Zo komt er een Duits-Joodse onderduikster in huis, ‘tante’ Renie. Zij helpt in de dagelijkse huishouding en bij een razzia verstopt zij zich onder de grond. In september 1944 loopt het mis. Vader wordt opgepakt en komt terecht in de Weteringschans gevangenis in Amsterdam. De nazi’s ondervragen hem, maar hij laat niets los. Hij wordt op 17 december 1944 doodgeschoten.

Anderhalf uur lang hangen de jongens en meisjes aan de lippen van Betty en Jeanette.

Tussendoor beantwoordt het tweetal vragen als ‘Heeft de oorlog een invloed gehad op uw persoonlijkheid’ of ‘Bent u boos dat uw vader of moeder die keuze heeft gemaakt’. Vol trots en met de strijd tegen onrechtvaardigheid geven ze een laatste boodschap mee die niet mis is: “Wees niet bang!”, roept Jeanette gedreven en met een vurige ondertoon. “Durf keuzes te maken. Blijf jezelf afvragen wat jij zou doen in een situatie. Want soms heb je geen keuze.”

De boodschap wordt met een luid applaus in ontvangst genomen. “Je leest het wel in de geschiedenisboeken, maar dit brengt zoveel meer”, laten de leerlingen weten.

Leerlingen verdiepen zich in leven van de soldaten

Het gezamenlijke programma houdt in dat leerlingen op beide locaties een levendige indruk krijgen van het project waar ze op school twee maanden aan werken. Op de Canadese Begraafplaats wordt het werk van de leerlingen bevestigd en maken ze kennis met de persoonlijke verhalen van de gevallen soldaten. In het museum vertellen nabestaanden over familieleden die zijn omgekomen in de Tweede Wereldoorlog.

Het informatiecentrum geeft de school toegang tot alle documenten zoals ‘war diaries’, filmpjes en achtergrondverhalen over de soldaten die in Holten liggen begraven. Op school maken de leerlingen in groepjes een profiel van een soldaat. In het centrum bekijken leerlingen de documentaire, maken een algemene rondleiding en brengen een bezoek aan het graf van hun soldaat. In april vindt een uitwisseling plaats tussen studenten uit Burlington Canada en Apeldoorn.

Jetty-Schols-en-Jeanette-Bottema
Krantenweergave van het artikel in de Stentor. Op de foto: Leerlingen luisteren aandachtig naar Jetty Schols (links) en Jeanette Bottema in het Memory Oorlogs- en Vredesmuseum.